Shloka 19
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिदर्थेन वा धर्म धर्मेणार्थमथापि वा । उभौ वा प्रीतिसारेण न कामेन प्रबाधसे
kaccid arthena vā dharmaṁ dharmeṇārtham athāpi vā | ubhau vā prītisāreṇa na kāmena prabādhase ||
નારદ બોલ્યા—ધનના આસક્તિથી લાભ માટે શું તું ધર્મને હાનિ પહોંચાડતો તો નથી ને? અથવા માત્ર ધર્મમાં જ ચોંટીને યોગ્ય અર્થસાધનાની ઉપેક્ષા તો નથી કરતો ને? કે પછી મોહબળથી પ્રેરિત કામભોગમાં લિપ્ત થઈ ધર્મ અને અર્થ—બન્નેને નુકસાન તો નથી પહોંચાડતો ને?
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse tests ethical balance: one should not sacrifice dharma for wealth, nor neglect legitimate artha in the name of dharma, and must especially guard against kāma-driven indulgence that destroys both moral duty and practical welfare.
Nārada, in a probing advisory tone, questions the ruler’s conduct—asking whether his governance and personal life are free from the common pitfalls of greed, one-sided ascetic rigidity, or pleasure-seeking that undermines both righteousness and prosperity.