Shloka 17

Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ

Nārada’s Examination of Royal Ethics

Devanagari script

नारद उवाच कच्चिदर्थाक्ष कल्पन्ते धर्मे च रमते मन: । सुखानि चानुभूयन्ते मनश्न न विहन्यते

Transliteration

nārada uvāca | kaccid arthākṣāḥ kalpante dharme ca ramate manaḥ | sukhāni cānubhūyante manaś ca na vihanyate ||

Translation

નારદ બોલ્યા—રાજન, યજ્ઞ, દાન અને કુટુંબ-રક્ષા વગેરે આવશ્યક કર્તવ્યો માટે તમારું ધન પૂરતું છે કે? તમારું મન ધર્મમાં રમે છે કે? ઇચ્છાનુસાર સુખો પ્રાપ્ત થાય છે કે? અને કોઈ વિક્ષેપકારણે મનને આઘાત તો નથી થતો ને?

Word by Word

• नारदः: Narada
• नारदः: Karta
• Type: Noun
• Root: नारद
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect, 3, Singular

• कच्चित्: whether (I hope that...)
• Type: Indeclinable
• Root: कच्चित्

• अर्थाः: means, wealth, resources
• अर्थाः: Karta
• Type: Noun
• Root: अर्थ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• कल्पन्ते: are sufficient / are in order / are available
• Type: Verb
• Root: कॢप्
• Form: Present, 3, Plural, Atmanepada

• धर्मे: in dharma, in righteousness
• धर्मे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: धर्म
• Form: Masculine, Locative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• रमते: delights, takes pleasure
• Type: Verb
• Root: रम्
• Form: Present, 3, Singular, Atmanepada

• मनः: mind
• मनः: Karta
• Type: Noun
• Root: मनस्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• सुखानि: pleasures, comforts
• सुखानि: Karta
• Type: Noun
• Root: सुख
• Form: Neuter, Nominative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अनुभूयन्ते: are experienced, are enjoyed
• Type: Verb
• Root: अनु-भू
• Form: Present, 3, Plural, Atmanepada

• मनः: mind
• मनः: Karta
• Type: Noun
• Root: मनस्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• विहन्यते: is struck/afflicted, is disturbed
• Type: Verb
• Root: वि-हन्
• Form: Present, 3, Singular, Passive

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• Nārada
• the King (rājan)