Shloka 54

Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta

Devanagari script

क्षत्रं समग्रमपि च त्वत्प्रसादाद्‌ वशे स्थितम्‌ | उपादाय बलिं मुख्यं मामेव समुपस्थितम्‌,“तथा सारा क्षत्रियमण्डल भी आपके ही प्रसादसे मेरे अधीन हुआ और उत्तमोत्तम रत्नोंकी भेंट ले मेरे पास आया

Transliteration

kṣatraṃ samagram api ca tvatprasādād vaśe sthitam | upādāya baliṃ mukhyaṃ mām eva samupasthitam |

Translation

“તમારા પ્રસાદથી સમગ્ર ક્ષત્રિયબળ મારા વશમાં આવ્યું છે; અને શ્રેષ્ઠ બલિ-ઉપહાર લઈને તે પોતે જ મારી સામે ઉપસ્થિત થયું છે.”

Word by Word

क्षत्रम्the kshatriya power/realm

समग्रम्entire, whole

अपिalso, even

चand

त्वत्-प्रसादात्from your favor/grace

वशेin (my) control, under sway

स्थितम्stood/was placed; remained

उपादायhaving taken

बलिम्tribute, offering

मुख्यम्chief, principal

माम्me

एवindeed, just

समुपस्थितम्approached; presented itself/was present

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

kṣatra (kṣatriya power/warrior polity)

bali (tribute)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes