Adhyāya 39: Śiśupāla’s Censure and Bhīma’s Contained Wrath (शिशुपाल-निन्दा तथा भीमक्रोध-निग्रहः)
स एव हि मया वध्यो भविष्यति न संशय: । “राजाओ! केशी दैत्यका वध करनेवाले अनन्त-पराक्रमी भगवान् श्रीकृष्णकी मेरे द्वारा जो पूजा की गयी है, उसे आपलोगोंमेंसे जो सहन न कर सकें, उन सब बलवानोंके मस्तकपर मैंने यह पैर रख दिया। मैंने खूब सोच-समझकर यह बात कही है। जो इसका उत्तर देना चाहे, वह सामने आ जाय। मेरे द्वारा वह वधके योग्य होगा; इसमें संशय नहीं है
sa eva hi mayā vadhyo bhaviṣyati na saṁśayaḥ |
વૈશંપાયન બોલ્યા—“એ પુરુષ મારા હાથે નિઃસંદેહ વધ પામશે; તેમાં શંકા નથી. રાજાઓ! કેશી દૈત્યનો વધ કરનાર અનંત-પરાક્રમી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની મેં જે પૂજા કરી છે, તેને તમામાંથી જે સહન ન કરી શકે, એવા સર્વ બલવાનના મસ્તક પર મેં આ પગ મૂક્યો છે. વિચાર કરીને જ મેં આ વાત કહી છે. જે જવાબ આપવા ઇચ્છે તે સામે આવે. તે મારા દ્વારા વધયોગ્ય છે; તેમાં સંશય નથી.”
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights the gravity of a vowed response to perceived adharma: when honor and moral order are publicly violated, a kṣatriya may declare decisive punishment, yet the broader epic context invites reflection on whether anger and retaliation preserve dharma or deepen conflict.
In the tense atmosphere of the royal assembly, a speaker (reported by Vaiśampāyana) makes an unequivocal declaration that a particular offender is ‘fit to be slain’ and will be killed by him, signaling an escalation toward violence and the breakdown of restraint in the court.