Shloka 13
मागधगिरिव्रजप्रवेशः — Entry into Girivraja and Jarāsandha’s Protocol Inquiry
Devanagari script
एष धारयिता सम्यक् चातुर्वर्ण्य महाबल: । शुभाशुभमिव स्फीता सर्वसस्यधरा धरा,“यह महाबली राजकुमार चारों वर्णोको भलीभाँति धारण करेगा (उन्हें आश्रय देगा;) ठीक वैसे ही, जैसे सभी प्रकारके धान्योंको धारण करनेवाली समृद्धिशालिनी पृथ्वी शुभ और अशुभ सबको आश्रय देती है
Translation
આ મહાબલી રાજકુમાર ચાતુર્વર્ણ્યને યોગ્ય રીતે ધારણ કરશે (આશ્રય આપશે); જેમ સર્વ પ્રકારના ધાન્યને ધારણ કરનારી સમૃદ્ધ ધરતી શુભ-અશુભ સૌને આશ્રય આપે છે.
Word by Word
एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धारयिताsupporter, sustainer
धारयिता:
Karta
TypeNoun
Rootधृ
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्यक्properly, well
सम्यक्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
चातुर्वर्ण्यम्the fourfold social order (four varṇas)
चातुर्वर्ण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootचातुर्वर्ण्य
FormNeuter, Accusative, Singular
महाबलःmighty, of great strength
महाबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Nominative, Singular
शुभाशुभम्good and bad (auspicious and inauspicious)
शुभाशुभम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुभ + अशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
स्फीताprosperous, abundant
स्फीता:
Karta
TypeAdjective
Rootस्फीत
FormFeminine, Nominative, Singular
सर्वसस्यधराbearing all crops/grains
सर्वसस्यधरा:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व + सस्य + धर
FormFeminine, Nominative, Singular
धराthe earth
धरा:
Karta
TypeNoun
Rootधरā
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
श्रीकृष्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes