Shloka 12
मागधगिरिव्रजप्रवेशः — Entry into Girivraja and Jarāsandha’s Protocol Inquiry
Devanagari script
एष श्रिय: समुदिता: सर्वराज्ञां ग्रहीष्यति । वर्षास्विवोदीर्णजला नदीर्नदनदीपति:,“यह समस्त राजाओंकी संगृहीत सम्पदाओंको उसी प्रकार अपने अधिकारमें कर लेगा, जैसे नदों और नदियोंका अधिपति समुद्र वर्षा-ऋतुमें बढ़े हुए जलवाली नदियोंको अपनेमें मिला लेता है
Translation
આ સર્વ રાજાઓની સંચિત સમૃદ્ધિને એ જ રીતે પોતાના અધિકારમાં લઈ લેશે, જેમ વર્ષાઋતુમાં વધેલા જળવાળી નદીઓને નદ-નદીઓનો અધિપતિ સમુદ્ર પોતાના માં સમાવી લે છે.
Word by Word
एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रियःprosperities, fortunes
श्रियः:
Karma
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Accusative, Plural
समुदिताःcollected, amassed
समुदिताः:
Karma
TypeAdjective
Rootसमुदित
FormFeminine, Accusative, Plural
सर्वराज्ञाम्of all kings
सर्वराज्ञाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वराजन्
FormMasculine, Genitive, Plural
ग्रहीष्यतिwill seize, will take
ग्रहीष्यति:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular
वर्षासुin the rainy season(s)
वर्षासु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्षा
FormFeminine, Locative, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
उदीर्णजलाḥhaving swollen waters
उदीर्णजलाḥ:
Karma
TypeAdjective
Rootउदीर्णजल
FormFeminine, Accusative, Plural
नदीःrivers
नदीः:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Plural
नदनदीपतिःthe lord of rivers (the ocean)
नदनदीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनदनदीपति
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
श्रीकृष्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes