Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

सूक्ष्मो धर्मो दुर्विदश्षापि पार्थ विशेषतोऊज्जै: प्रोच्यमानं निबोध । हत्वा55त्मानमात्मना प्राप्तुयास्त्वं वधाद्‌ भ्रातुर्नरक॑ चातिघोरम्‌,“कुन्तीनन्दन! धर्मका स्वरूप सूक्ष्म है। उसको जानना या समझना बहुत कठिन है। विशेषत: अज्ञानी पुरुषोंके लिये तो उसका जानना और भी मुश्किल है। अब मैं जो कुछ कहता हूँ उसे ध्यान देकर सुनो, भाईका वध करनेसे जिस अत्यन्त घोर नरककी प्राप्ति होती है, उससे भी भयानक नरक तुम्हें स्वयं ही अपनी हत्या करनेसे प्राप्त हो सकता है

sañjaya uvāca | sūkṣmo dharmo durvidyaḥ api pārtha viśeṣata uccaiḥ procyamānaṃ nibodha | hatvā ātmānam ātmanā prāpnuyās tvaṃ vadhād bhrātur narakaṃ cāti-ghoram |

સંજય બોલ્યો—હે પાર્થ! ધર્મ અતિ સૂક્ષ્મ છે; તેને ઓળખવો કઠિન છે—વિશેષ કરીને સાચી સમજ વિનાના લોકો માટે. તેથી હું જે વાત ભારપૂર્વક કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળ—ભાઈનો વધ કરવાથી જે અતિ ઘોર નરક મળે છે, તેનાથી પણ વધુ ભયંકર નરક તું પોતાના હાથથી આત્મહત્યા કરવાથી પામી શકે છે, કુંતીનંદન!

सूक्ष्मःsubtle
सूक्ष्मः:
Karta
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्विदःhard to know/understand
दुर्विदः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्विद
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
विशेषतःespecially
विशेषतः:
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः
उच्चैःaloud, loudly
उच्चैः:
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः
प्रोच्यमानम्being spoken/uttered
प्रोच्यमानम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-वच्
Formशानच् (present passive participle), Neuter, Accusative, Singular, Passive
निबोधunderstand; heed
निबोध:
TypeVerb
Rootनि-बुध्
Formलोट् (imperative), Second, Singular, परस्मैपद
हत्वाhaving killed
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
आत्मानम्oneself (the self)
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
आत्मनाby oneself
आत्मना:
Karana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्राप्तुयाःyou may attain
प्राप्तुयाः:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formविधिलिङ् (optative), Second, Singular, परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
वधात्from/through (the act of) killing
वधात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Ablative, Singular
भ्रातुःof a brother
भ्रातुः:
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Genitive, Singular
नरकम्hell
नरकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरक
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अतिघोरम्extremely dreadful
अतिघोरम्:
TypeAdjective
Rootअति-घोर
FormMasculine, Accusative, Singular
कुन्तीनन्दनO son of Kunti
कुन्तीनन्दन:
TypeNoun
Rootकुन्ती-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
P
Partha (Arjuna)
B
brother (bhrātṛ)