Shloka 196
कर्णस्य सेनापत्यं, माकरव्यूहः, पाण्डवानामर्धचन्द्रव्यूहः
Karna’s Command; Mākara Formation; Pandava Crescent Counter-Array
Devanagari script
रथी हयी नागपत्तिप्रयायी व्यवस्थितो योद्धुकामस्त्वदर्थे । प्रत्येक युद्धमें शत्रुओंका संहार करनेवाला और अपनेको शूरवीर माननेवाला एक राजकुमार, जो जुआरियोंका सरदार है तथा रथ, घोड़े, हाथी और पैदलोंकी चतुरंगिणीसेना साथ लेकर चलता है, आपके लिये युद्ध करनेको तैयार खड़ा है
Translation
રથી, ઘોડેસવાર, હાથી અને પાયદળ—એવી ચતુરંગિણી સેના સાથે ચાલતો એક રાજકુમાર, જે જુગારીઓનો સરદાર છે; જે દરેક યુદ્ધમાં શત્રુઓનો સંહાર કરે છે અને પોતાને શૂરવીર માને છે—તે તમારા માટે યુદ્ધ કરવા તૈયાર ઊભો છે.
Word by Word
रथीcharioteer / one who has a chariot (warrior in a chariot)
रथी:
Karta
TypeNoun
Rootरथिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
हयीhorseman / one who has horses
हयी:
Karta
TypeNoun
Rootहयिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नागपत्तिप्रयायीone who advances with elephant-troops
नागपत्तिप्रयायी:
Karta
TypeNoun
Rootनागपत्तिप्रयायिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यवस्थितःstanding ready / stationed
व्यवस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित
FormMasculine, Nominative, Singular
योद्धुकामःdesirous to fight
योद्धुकामः:
Karta
TypeAdjective
Rootयोद्धुकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वदर्थेfor your sake
त्वदर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्वदर्थ
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes