Shloka 69

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

Devanagari script

अशोभत मही तत्र विशीर्णरिव पर्वतै: | गिरे और गिरते हुए सुवर्णभूषित हाथियोंसे ढकी हुई रणभूमि ऐसी शोभा पा रही थी, मानो वहाँ ढेर-के-ढेर पर्वत-खण्ड बिखरे पड़े हों ।। ६८ ह ।। दीप्ताभै रत्नवद्धिश्व पतितैर्गजयोधिभि:

Transliteration

sañjaya uvāca |

aśobhata mahī tatra viśīrṇar iva parvataiḥ |

dīptābhai ratnavad dhiśva patitair gajayodhibhiḥ ||

Translation

સંજય બોલ્યો—ત્યાં ધરતી એવી શોભતી હતી જાણે તૂટેલા પર્વતખંડો છૂટા પડ્યા હોય. સોનાના આભૂષણોથી સજ્જ, રત્ન જેવી દીપ્તિ ધરાવતા પડેલા યુદ્ધહાથીઓથી ઢંકાયેલું રણક્ષેત્ર તૂટેલા શિખરોના ઢગલા સમાન જણાતું હતું.

Word by Word

अशोभतshone, appeared splendid

महीthe earth / ground

तत्रthere

विशीर्णाscattered, strewn about

इवas if, like

पर्वतैःwith/by mountains

दीप्ताभैःwith shining-lustrous (ones)

रत्नवत्like jewels

ध्वजैःwith banners/standards

पतितैःwith fallen (ones)

गजelephant

योधिभिःwith warriors/fighters

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

earth (mahī)

battlefield (implied)

war-elephants (gaja)

mountains (parvata)

gold ornaments (implied by 'suvarṇa-bhūṣita' in the given Hindi gloss)

jewels (ratna)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes