Shloka 91
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
वर्तमाने तथा रौद्रे संग्रामे भरतर्षभ । उभयो: सेनयो: शूरा नामृष्यन्त परस्परम्,भरतश्रेष्ठ] उस भयंकर संग्राममें दोनों सेनाओंके शूरवीर एक-दूसरेका उत्कर्ष नहीं सह सके
sañjaya uvāca | vartamāne tathā raudre saṅgrāme bharatarṣabha | ubhayoḥ senayoḥ śūrā nāmṛṣyanta parasparam |
હે ભરતર્ષભ! એવો રૌદ્ર સંગ્રામ ચાલતો હતો ત્યારે બંને સેનાના શૂરવીરો પરસ્પરનો ઉત્કર્ષ સહન કરી શક્યા નહીં; એકબીજાની શ્રેષ્ઠતા ન સ્વીકારી તેઓ વધુ જ ઉગ્ર રીતે અથડાયા.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked pride and intolerance of another’s excellence fuels escalation in conflict. Even among 'heroes,' refusal to bear the other side’s success intensifies violence—an ethical warning about envy and competitive rage overriding restraint.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the battle has become extremely fierce. Warriors on both sides, unable to tolerate each other’s advantage or prowess, press the fight harder, driving the combat toward greater intensity.