Shloka 60
भीष्मविक्रमदर्शनं तथा क्रौञ्चारुणव्यूहविधानम् | Bhīṣma’s Ascendancy and the Organization of the Krauñcāruṇa Formation
Devanagari script
स्वभावजेन कौन्तेयः निबद्धः स्वेन कर्मणा । कर्तु नेच्छसि यन्मोहात् करिष्यस्यवशो5पि तत्,हे कुन्तीपुत्र! जिस कर्मको तू मोहके कारण* करना नहीं चाहता, उसको भी अपने पूर्वकृत स्वाभाविक कर्मसे बँधा हुआ परवश होकर करेगाः
Transliteration
svabhāvajena kaunteyaḥ nibaddhaḥ svena karmaṇā | kartuṁ necchasi yan mohāt kariṣyasy avaśo 'pi tat ||
Translation
હે કૌન્તેય! પોતાના સ્વભાવથી ઉત્પન્ન કર્મના બંધનમાં બંધાયેલો તું, મોહવશ જે કર્મ કરવું નથી ઇચ્છતો, તે પણ પરવશ થઈને કરવો પડશે.
Word by Word
स्वभावजेनby (one's) inborn nature-born (impulse)
स्वभावजेन:
Karana
TypeAdjective
Rootस्वभावज
FormNeuter, Instrumental, Singular
कौन्तेयO son of Kunti
कौन्तेय:
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
निबद्धःbound, constrained
निबद्धः:
TypeAdjective
Rootनिबद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वेनby your own
स्वेन:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
कर्मणाby action/deed
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormInfinitive
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
इच्छसिyou wish/desire
इच्छसि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
यत्which (that)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मोहात्from delusion
मोहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमोह
FormMasculine, Ablative, Singular
करिष्यसिyou will do
करिष्यसि:
TypeVerb
Rootकृ
FormSimple Future, Second, Singular, Parasmaipada
अवशःhelpless, under compulsion
अवशः:
TypeAdjective
Rootअवश
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तत्that (very thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
Arjuna (Kaunteya, son of Kuntī)K
KuntīVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes