Shloka 9
कर्मयोग–ज्ञानयज्ञ–अवतारोपदेश
Karma-Yoga, Jñāna-Yajña, and Avatāra Instruction
Devanagari script
संजय उवाच एवमुक््त्वा हृषीकेशं गुडाकेश: परंतप । न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह
Translation
સંજય બોલ્યા—હે રાજન! નિદ્રાને જીતનાર અર્જુન (ગુડાકેશ) અંતર્યામી શ્રીકૃષ્ણને આ રીતે કહી, ફરી શ્રીગોવિંદને સ્પષ્ટ કહ્યું—“હું યુદ્ધ નહીં કરું”; અને પછી મૌન રહ્યો।
Word by Word
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
FormAbsolutive (क्त्वा), Active
हृषीकेशम्Hrishikesha (Krishna)
हृषीकेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootहृषीकेश
FormMasculine, Accusative, Singular
गुडाकेशःGudakesha (Arjuna)
गुडाकेशः:
Karta
TypeNoun
Rootगुडाकेश
FormMasculine, Nominative, Singular
परंतपO scorcher of foes (Dhritarashtra)
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
योत्स्येI shall fight
योत्स्ये:
TypeVerb
Rootयुध्
FormFuture, 1st, Singular, Atmanepada
इतिthus (quoting)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
गोविन्दम्Govinda (Krishna)
गोविन्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोविन्द
FormMasculine, Accusative, Singular
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
FormAbsolutive (क्त्वा), Active
तूष्णीम्silently
तूष्णीम्:
TypeIndeclinable
Rootतूष्णीम्
बभूवbecame / remained
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
हindeed (particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes