Shloka 55
Bhīṣma-nipāta-saṃvāda — Sañjaya’s Report of Bhīṣma’s Fall (भीष्मनिपातसंवादः)
परासक्ते च वस्तस्मिन् कथमासीन्मनस्तदा । जैसे ग्वालेके बिना गौओंका समुदाय इधर-उधर भटकता फिरता है, उसी प्रकार अब मेरी सेना उदभ्रान्त हो रही होगी। महान् युद्धके समय जिनमें सम्पूर्ण जगत्का परम पुरुषार्थ प्रकट दिखायी देता था, वे ही भीष्म जब परलोकके पथिक हो गये? उस समय तुम लोगोंके मनकी अवस्था कैसी हुई थी || ५४ ह ।। जीविते>प्यद्य सामर्थ्य किमिवास्मासु संजय,संजय! आज जीवित रहनेपर भी हमलोगोंमें क्या सामर्थ्य है? जगत्के विख्यात धर्मात्मा महापराक्रमी पिता भीष्मको युद्धमें मरवाकर हम उसी प्रकार शोकमें डूब गये हैं, जैसे पार जानेकी इच्छावाले पथिक नावको अगाध जलनमें डूबी हुई देखकर दुःखी होते हैं
jīvite 'py adya sāmarthyaṃ kim ivāsmāsu sañjaya |
ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા— “જ્યારે ભીષ્મ તે સ્થિતિને પામ્યા, ત્યારે તમારું મન કેવું હતું? સંજય, આજે જીવતા હોવા છતાં આપણામાં સામર્થ્ય શું રહ્યું છે? જગતવિખ્યાત ધર્માત્મા, મહાપરાક્રમી પિતા ભીષ્મને યુદ્ધમાં મરવા દેતાં અમે શોકમાં ડૂબી ગયા છીએ—જેમ પાર જવા ઇચ્છતા મુસાફરો અગાધ જળમાં ડૂબેલી નાવ જોઈ દુઃખી થાય.”
धृतराष्ट उवाच