Shloka 49
भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः
Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed
तथा भीष्मजये गृध्नु: सौमदत्तिस्तु पाण्डवम् । कृतप्रतिकृते यत्ती योधयामासतू रणे
tathā bhīṣmajaye gṛdhnuḥ saumadattis tu pāṇḍavam | kṛtapratikṛte yattī yodhayām āsatū raṇe ||
સંજય બોલ્યા—એ જ રીતે સોમદત્તપુત્ર ભૂરિશ્રવા, ભીષ્મની વિજયકામનાથી, પાંડવ (ભીમસેન) પર પ્રહાર કરતો રહ્યો. પ્રતિકાર-પ્રતિઘાત માટે તત્પર બની, બંને રણભૂમિમાં લડતા રહ્યા—એકબીજાના અસ્ત્રો અટકાવતા, યુદ્ધ જન્માવતી અનિવાર્ય પ્રતિશોધ-પરંપરામાં બંધાયેલા।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how allegiance to one’s side (seeking Bhīṣma’s victory) and the logic of retaliation (kṛta-pratikṛta) intensify conflict: in war, ethical intention is often narrowed to partisan duty, and violence tends to perpetuate itself through reciprocal striking and counter-striking.
Sañjaya reports that Bhūriśravā (Saumadatti), motivated by the wish for Bhīṣma’s success, attacks the Pāṇḍava Bhīma. Both warriors engage in a close contest, repeatedly countering each other’s weapons and returning blows in the thick of battle.