Shloka 19

भीष्म-पर्व अध्याय १०० — त्रिगर्त-आक्रमण, भीष्म-केन्द्रित पुनर्संयोजन, तथा शक्त्यस्त्र-विनिमय

Devanagari script

ततस्तं नृपशार्दूलं शार्टूल्समविक्रमम्‌ । आरोहयद्धयं तूर्ण भ्राता दःशासनस्तदा,उस समय भाई दुःशासनने अपने ज्येष्ठ भ्राता सिंहके समान पराक्रमी नृपश्रेष्ठ दुर्योधनको घोड़ेपर चढ़ाया

Transliteration

tatastam nṛpaśārdūlaṃ śārdūlasamavikramaṃ | ārohayad hayaṃ tūrṇaṃ bhrātā duḥśāsanas tadā ||

Translation

ત્યારે તેના ભાઈ દુઃશાસને વાઘ સમાન પરાક્રમી નૃપશ્રેષ્ઠ—નૃપશાર્દૂલ દુર્યોધનને—ઝડપથી ઘોડા પર ચઢાવ્યો।

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• नृपशार्दूलम्: the tiger among kings (best of kings)
• नृपशार्दूलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नृपशार्दूल
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• शार्दूलसमविक्रमम्: having valor equal to a tiger
• शार्दूलसमविक्रमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शार्दूलसमविक्रम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आरोहयत्: made (him) mount, caused to ascend
• Type: Verb
• Root: आ-रुह् (caus.)
• Form: Imperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada

• अश्वम्: horse
• अश्वम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अश्व
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तूर्णम्: quickly
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्ण

• भ्राता: brother
• भ्राता: Karta
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दुःशासनः: Duhshasana
• दुःशासनः: Karta
• Type: ProperNoun
• Root: दुःशासन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तदा: at that time
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

Speaker

कर्ण उवाच

Characters & Entities

• Duḥśāsana
• Duryodhana
• horse