Shloka 78
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
Devanagari script
अवेक्ष्या इति कृत्वाहं दृढ्भक्तेति वा द्विज । चिन्त्या ममेयमिति वा सक्तूनादातुमहसि,अतः आप मुझे अपना दृढ़ भक्त, रक्षणीय और विचारणीय मानकर अतिथिको देनेके लिये यह सत्तू स्वीकार कीजिये
Transliteration
avekṣyeti kṛtvāhaṃ dṛḍha-bhakteti vā dvija | cintyā mameyam iti vā saktūn ādātum arhasi | ataḥ āpa mām ātmanaḥ dṛḍha-bhaktaṃ rakṣaṇīyaṃ ca vicāraṇīyaṃ ca matvā atithaye dātum idaṃ saktūṃs svīkuru ||
Translation
અતઃ હે દ્વિજ! તમે મને તમારું આશ્રિત માનશો, કે દૃઢ ભક્ત માનશો, અથવા વિચારણીય અને રક્ષણિય માનશો—અતિથિ-સેવા માટે આ સત્તૂ સ્વીકારો.
Word by Word
अवेक्ष्यhaving considered / having looked at
अवेक्ष्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootअवेक्ष् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
Form—, प्रथमा, एकवचन
दृढभक्तःa firm devotee
दृढभक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootदृढभक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
द्विजO brahmin
द्विज:
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
चिन्त्याto be thought of / worthy of consideration
चिन्त्या:
Karta
TypeAdjective
Rootचिन्त्य (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, यत् (gerundive)
ममof me / my
मम:
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Form—, षष्ठी, एकवचन
इयम्this (f.)
इयम्:
Karta
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सक्तून्parched flour / sattu
सक्तून्:
Karma
TypeNoun
Rootसक्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आदातुम्to take / to accept
आदातुम्:
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formतुमुन् (infinitive), कर्तरि
अर्हसिyou ought / you are fit
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
अतःtherefore
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
Speaker
श्षशुर उवाच
Characters & Entities
D
dvija (brāhmaṇa)A
atithi (guest)S
saktūn (sattu; roasted grain meal)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes