Shloka 24
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्र धर्मज्ञैर्बहुभिव॒ते | उज्छवृत्तिद्विज: कश्चित् कापोतिरभवत् तदा,कुछ दिनों पहलेकी बात है, धर्मक्षेत्र कुरुक्षेत्रमें, जहाँ बहुत-से धर्मज्ञ महात्मा रहा करते हैं, कोई ब्राह्मण रहते थे। वे उज्छवृत्तिसे अपना जीवन-निर्वाह करते थे। कबूतरके समान अन्नका दाना चुनकर लाते और उसीसे कुटुम्बका पालन करते थे
Nakula uvāca | dharmakṣetre kurukṣetre dharmajñair bahubhir vṛte | ucchavṛttir dvijaḥ kaścit kāpotir abhavat tadā |
નકુલ બોલ્યો—ધર્મક્ષેત્ર કુરુક્ષેત્રમાં, જ્યાં અનેક ધર્મજ્ઞ મહાત્માઓ રહેતા, ત્યાં એક બ્રાહ્મણ રહેતો હતો. તે ઉઞ્છવૃત્તિથી જીવન નિર્વાહ કરતો; કબૂતરની જેમ બચેલા અન્નકણો ચણી લાવતો અને એ જ અલ્પ આહારથી પોતાના કુટુંબનું પાલન કરતો હતો।
नकुल उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic living through restraint and contentment: a brāhmaṇa sustains his family without exploitation, taking only what is left over, exemplifying ethical livelihood (ājīvika) and humility even while remaining a householder.
Nakula begins a moral tale set in sacred Kurukṣetra, introducing an unnamed brāhmaṇa who lives by gleaning scattered grains ‘like a pigeon’ and supports his household through this austere, non-possessive way of life.