Shloka 26
अर्जुन–उलूपीसंवादः
Arjuna and Ulūpī: Explanation of Śānti and the Maṇipūra Resolution
Devanagari script
पराजितो<स्मि भद्ठ ते नाहं योद्धुमिहोत्सहे । यद् यत् कृत्यं मया तेड्द्य तद् ब्रूहि कृतमेव तु
Translation
વીરવર! તમારું કલ્યાણ થાઓ. હું તમારાથી પરાજિત થયો છું; હવે અહીં યુદ્ધ કરવાનો ઉત્સાહ નથી. આજે તમારે મારી પાસેથી જે જે કરાવવું હોય તે કહો—તે થઈ ગયું એમ જ માનજો.
Word by Word
पराजितःdefeated
पराजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराजित (√जि + परा, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, 1st, Singular
भद्रO auspicious one / O noble one
भद्र:
TypeNoun
Rootभद्र
FormMasculine, Vocative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
Karma
TypeVerb
Root√युध् (तुमुन्)
FormInfinitive
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
उत्सहेI am able / I dare
उत्सहे:
Karta
TypeVerb
Root√सह् (उत् + सह्)
FormPresent, 1st, Singular, Atmanepada
यत्whatever (which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्whatever
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्यम्duty / task to be done
कृत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootकृत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअहम्
FormInstrumental, Singular
तेfor you / to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
अद्यtoday / now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
TypeVerb
Root√ब्रू
FormImperative, 2nd, Singular
कृतम्done / accomplished
कृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत (√कृ, क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut / and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes