Shloka 27
Muñjavān on Himavat: Maheśvara’s abode, Śiva-stuti, and sacrificial gold
Chapter 8
“भगवन्! आप रुद्र (दुःखके कारणको दूर करनेवाले)
saṃvarta uvāca | bhagavan! tvaṃ rudraḥ (duḥkha-kāraṇa-nivārakaḥ), śitikaṇṭhaḥ (nīla-cihna-dhārī), puruṣaḥ (antaryāmī), suvarcāḥ (ati-tejasvī), kapardī (jaṭā-jūṭa-dhārī), karālaḥ (bhayaṅkara-rūpaḥ), haryakṣaḥ (harita-netraḥ), varadaḥ (bhaktānām iṣṭa-vara-pradaḥ), tryakṣaḥ (tri-netraḥ), pūṣa-dantāpahārī, vāmanaḥ, śivaḥ, yāmyaḥ (yama-gaṇa-svarūpaḥ), avyaktarūpaḥ, sadvṛttaḥ, śaṅkaraḥ, kṣemyaḥ, harikeśaḥ, sthāṇuḥ, puruṣaḥ, harinetraḥ, muṇḍaḥ, kruddhaḥ, uttaraṇaḥ (saṃsāra-sāgara-tārakaḥ), bhāskaraḥ (sūrya-svarūpaḥ), sutīrthaḥ, devadevaḥ, raṃhasaḥ (vegavān), uṣṇīṣī, suvaktro, sahasrākṣaḥ, mīḍhavān, giriśaḥ, praśāntaḥ, yatiḥ, cīravāsāḥ, bilvadaṇḍaḥ, siddhaḥ, sarvadaṇḍadharaḥ, mṛgavyādhaḥ, mahān, dhanvī (pināka-dhārī), bhavaḥ, varaḥ, somavaktraḥ, siddhamantraḥ, cakṣuḥ, hiraṇyabāhuḥ, ugraḥ, diśāṃ patiḥ, lelihānaḥ, goṣṭhaḥ, siddhamantraḥ, vṛṣṇiḥ, paśupatiḥ, bhūtapatiḥ, vṛṣaḥ, mātṛbhaktaḥ, senānī, madhyamaḥ, kuśahastaḥ, patiḥ, dhanvī, bhārgavaḥ, ajaḥ, kṛṣṇanetraḥ, virūpākṣaḥ, tīkṣṇadaṃṣṭraḥ, tīkṣṇaḥ, vaiśvānaravadanaḥ, mahādyutiḥ, anaṅgaḥ, sarvaḥ, viśāṃpatiḥ, vilohitaḥ, dīptaḥ, dīptākṣaḥ, mahaujāḥ, vasuretāḥ, suvapuḥ, pṛthuḥ, kṛttivāsāḥ, kapālamālī, suvarṇamukuṭaḥ, mahādevaḥ, kṛṣṇaḥ, tryambakaḥ, anaghaḥ, krodhanaḥ, anṛśaṃsaḥ, mṛduḥ, bāhuśālī, daṇḍī, tīvra-tapāḥ, komala-karmā, sahasraśirāḥ, sahasracaraṇaḥ, svadhāsvarūpaḥ, bahurūpaḥ, daṃṣṭī ca | tubhyaṃ namaḥ || pinākinaṃ mahādevaṃ mahāyoginam avyayam | triśūlahastaṃ varadaṃ tryambakaṃ bhuvaneśvaram ||
સમ્વર્ત બોલ્યો—“ભગવન! તમે રુદ્ર, શિતિકણ્ઠ, અંતર્યામી પુરુષ, અતિ તેજસ્વી, કપર્દી, કરાલ, હર્યક્ષ, વરદ, ત્ર્યક્ષ, પૂષાના દાંત ઉપાડનાર, વામન, શિવ, યામ્ય, અવ્યક્તરૂપ, સદ્વૃત્ત, શંકર, ક્ષેમ્ય, હરિકેશ, સ્થાણુ, પુરુષ, હરિનેત્ર, મુંડ, ક્રુદ્ધ, ઉત્તરણ, ભાસ્કર, સુતીર્થ, દેવદેવ, રંહસ, ઉષ્ણીષી, સુવક્ત્ર, સહસ્રાક્ષ, મીઢવાન્, ગિરિશ, પ્રશાંત, યતિ, ચીરવાસા, વિલ્વદંડ, સિદ્ધ, સર્વદંડધર, મૃગવ્યાધ, મહાન, ધન્વી, પિનાકી, ભવ, વર, સોમવક્ત્ર, સિદ્ધમંત્ર, ચક્ષુષ, હિરણ્યબાહુ, ઉગ્ર, દિશાપતિ, લેલિહાન, ગોષ્ઠ, સિદ્ધમંત્ર, વૃષ્ણિ, પશુપતિ, ભૂતપતિ, વૃષ, માતૃભક્ત, સેનાની, મધ્યમ, કુશહસ્ત, પતિ, ધન્વી, ભાર્ગવ, અજ, કૃષ્ણનેત્ર, વિરূপાક્ષ, તીક્ષ્ણદંષ્ટ, તીક્ષ્ણ, વૈશ્વાનરમુખ, મહાદ્યુતિ, અનંગ, સર્વ, વિશામ્પતિ, વિલોહિત, દીપ્ત, દીપ્તાક્ષ, મહૌજસ્વી, વસુરેતઃ, સુવપુષ્, પૃથુ, કૃત્તિવાસ, કપાલમાલી, સુવર્ણમુકુટ, મહાદેવ, કૃષ્ણ, ત્ર્યંબક, અનઘ; ક્રોધન હોવા છતાં અનૃશંસ, મૃદુ, બાહુશાળી, દંડી, તપ્તતપસ્વી અને અક્રૂરકર્મા; સહસ્રશિરા, સહસ્રચરણ, સ્વધાસ્વરૂપ, બહુરૂપ અને દંષ્ટી—તમને મારું નમસ્કાર. પિનાકધારી મહાદેવ, મહાયોગી, અવ્યય; ત્રિશૂલહસ્ત, વરદ, ત્ર્યંબક, ભુવનેશ્વર—આ રીતે સ્તુતિ કરીને, મસ્તક નમાવી, હું શંકરની શરણમાં આવું છું.”
संवर्त उवाच
Educational Q&A
The verse teaches śaraṇāgati (taking refuge) through devotion: the divine can be simultaneously fierce in restraining adharma and gentle toward the surrendered. By naming Śiva’s many aspects—ascetic, cosmic ruler, disciplinarian, benefactor—the hymn frames ethical order (daṇḍa and dharma) as grounded in a compassionate, all-pervading reality.
Saṃvarta offers an extended praise-hymn to Śiva, reciting many epithets that describe his cosmic functions, mythic deeds, and ascetic emblems. After this litany, he bows his head to the Pināka-bearing Mahādeva—trident in hand, imperishable lord of the worlds—and seeks his protection/refuge.