Previous Verse
Next Verse

Shloka 166

Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)

न पृष्ठतः कृतश्नापि संग्रामस्तेन दुस्तर: । “पिताजी! अभिमन्युने संग्राममें आगे रहकर शत्रुओंका सामना किया। उसने कभी भी अपना मुख विकृत नहीं किया। उस दुस्तर युद्धमें उसने कभी पीठ नहीं दिखायी

na pṛṣṭhataḥ kṛtaśnāpi saṅgrāmas tena dustaraḥ |

વૈશંપાયન બોલ્યા— તે દુસ્તર યુદ્ધમાં પણ તેણે પાછળ રહીને યુદ્ધ કર્યું નહીં; તેના કારણે જ તે સંઘર્ષ વધુ ભયંકર બન્યો. તે આગળ રહીને શત્રુઓનો સામનો કરતો રહ્યો અને ક્યારેય પીઠ બતાવી નહીં.

not
:
TypeIndeclinable
Root
पृष्ठतःfrom behind; turning the back
पृष्ठतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठ
FormAblatival adverb (tas-formation), indeclinable
कृतश्नाone who has done a (back-)turning; turning back (i.e., showing the back)
कृतश्ना:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतश्न
FormFeminine, nominative, singular
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
संग्रामःbattle
संग्रामः:
Karta
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, nominative, singular
तेनby him; by that (person)
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, instrumental, singular
दुस्तरःhard to cross; difficult to overcome
दुस्तरः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुस्तर
FormMasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse highlights the kṣatriya ideal of meeting danger face-to-face: true valor is shown by not turning one’s back in battle, maintaining honor and resolve even in a nearly insurmountable conflict.

Vaiśampāyana describes a warrior’s conduct in a fierce battle, emphasizing that he did not fight from the rear or retreat; his steadfast front-facing engagement made the battle especially formidable.