Shloka 7
Uttanka’s Guru-Śuśrūṣā and the Commission to Retrieve the Maṇikuṇḍalas (उत्तङ्क-गुरुशुश्रूषा तथा मणिकुण्डल-आदेशः)
उत्तड़्क उवाच (नमो नमस्ते सर्वात्मन् नारायण परात्पर । परमात्मन् पद्मनाभ पुण्डरीकाक्ष माधव ।।
uttaṅka uvāca |
viśvakarman namas te 'stu viśvātman viśvasambhava |
padabhyāṁ te pṛthivī vyāptā śirasā cāvṛtaṁ nabhaḥ ||
ઉત્તંક બોલ્યો— “સર્વાત્મન્, પરાત્પર નારાયણ, તમને વારંવાર નમસ્કાર. પરમાત્મન્, પદ્મનાભ, પુન્ડરીકાક્ષ, માધવ—તમને નમસ્કાર. હિરણ્યગર્ભ-રૂપ, સંસારથી પાર ઉતારનાર, પુરાણ-પુરુષ, અંતર્યામી—તમને નમસ્કાર. તમે અવిద્યા-અંધકારના સૂર્ય, ભવ-રોગની મહૌષધિ અને સંસાર-સમુદ્ર પાર કરાવનાર છો; હે ગતિદાતા, હું તમને પ્રણામ કરું છું. તમે સર્વ વેદોના એકમાત્ર વેદ્ય તત્ત્વ છો; સર્વ દેવતાઓ તમારું જ સ્વરૂપ છે; નિત્ય વાસુદેવ, ભક્તપ્રિય—તમને નમસ્કાર. જનાર્દન! દયા કરીને દુઃખજનિત મોહમાંથી મને ઉદ્ધર કરો; હું અનેક પાપકર્મોથી બંધાયેલો છું—મારી રક્ષા કરો. હે વિશ્વકર્મન્! તમને નમસ્કાર—હે વિશ્વાત્મન્, વિશ્વસમ્ભવ! તમારા ચરણોથી પૃથ્વી વ્યાપ્ત છે અને તમારા શિરે આકાશ આવૃત છે.”
उत्तड़्क उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a vision of the divine as both transcendent and all-pervading: the creator is not separate from the cosmos but encompasses it—earth and sky are described as contained within the divine body, encouraging reverence and humility.
In Aśvamedhika Parva, Uttaṅka offers a hymn of praise. Here he addresses the deity as Viśvakarman, acknowledging the deity as the universe’s source and describing a cosmic, all-encompassing form.