Shloka 36

Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)

Devanagari script

प्रसादे चैव सत्त्वस्य प्रसादं समवाप्नुयात्‌ लक्षणं हि प्रसादस्य यथा स्यात्‌ स्वप्नदर्शनम्‌

Transliteration

prasāde caiva sattvasya prasādaṁ samavāpnuyāt | lakṣaṇaṁ hi prasādasya yathā syāt svapnadarśanam ||

Translation

વાયુ બોલ્યા—અંતઃકરણ (સત્ત્વ) પ્રસન્ન થાય ત્યારે પ્રસન્નતા જ પ્રાપ્ત થાય છે. પ્રસાદનું લક્ષણ એ છે કે જેમ જાગેલા મનુષ્ય માટે સ્વપ્નદર્શન શાંત થઈ જાય છે અને પકડ ગુમાવે છે, તેમ ચિત્તશુદ્ધિનું ચિહ્ન મનની નિર્મળ, અવિચલ આનંદમયતા છે.

Word by Word

• [{'term': 'prasāda', 'definition': 'clarity, serenity, gracious calm

• a purified, settled state of mind'}, {'term': 'sattva', 'definition': 'the inner being/mind-stuff in its lucid mode

• purity and balance (as opposed to agitation)'}, {'term': 'ca eva', 'definition': 'and indeed

• emphatic connective'}, {'term': 'samavāpnuyāt', 'definition': 'one would attain, obtain fully'}, {'term': 'lakṣaṇam', 'definition': 'sign, characteristic mark'}, {'term': 'hi', 'definition': 'for, indeed (reason-giving particle)'}, {'term': 'yathā', 'definition': 'just as, in the manner that'}, {'term': 'syāt', 'definition': 'may be, would be'}, {'term': 'svapna', 'definition': 'dream'}, {'term': 'darśana', 'definition': 'seeing, appearance, vision

• here: dream-vision'}]

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyu (Vāyudeva)

Educational Q&A

What is the core teaching?

True purification is recognized by prasāda—lucid, steady serenity. When sattva becomes clear, mental disturbances subside naturally, like a dream losing reality upon waking.

What is happening in the narrative?

Vāyudeva instructs the listener on the experiential sign of inner purification: the mind becomes transparently calm, and illusory or agitating impressions fade the way dream-images fade after awakening.