Shloka 11
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
कुबेर: सर्वरत्नानां देवतानां पुरंदर: । एव भूताधिप: सर्ग: प्रजानां च प्रजापति:
kuberaḥ sarvaratnānāṃ devatānāṃ purandaraḥ | eva bhūtādhipaḥ sargaḥ prajānāṃ ca prajāpatiḥ ||
સર્વ રત્નોના સ્વામી કુબેર છે; દેવતાઓમાં પુરંદર (ઇન્દ્ર) સ્વામી છે; અને પ્રજાઓના સ્વામી પ્રજાપતિ છે. આ રીતે સૃષ્ટિમાં ભૂતો-પ્રાણીઓ માટે જુદા જુદા અધિપતિ નિર્ધારિત છે.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents a dharmic vision of ordered governance: different realms (wealth, the gods, living beings) have designated presiding authorities. It implies that power and resources are not ownerless but entrusted within a structured cosmic administration, encouraging responsible stewardship and respect for rightful domains.
Vāyu is explaining a hierarchy of divine and cosmic offices—naming Kubera, Indra, and Prajāpati as exemplars of domain-lordship—within a broader discourse that situates worldly authority and prosperity inside a larger, regulated creation (sarga).