Shloka 11
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
अष्टौ यस्याग्नयो होते न दहने मन: सदा । स तद् ब्रह्म शुभं याति तस्माद् भूयो न विद्यते
aṣṭau yasyāgnayo hote na dahane manaḥ sadā | sa tad brahma śubhaṃ yāti tasmād bhūyo na vidyate ||
વાયુદેવે કહ્યું—જેના મનને આ આઠ ‘અગ્નિઓ’ સતત દહન કરતી નથી—કારણ કે તેની ઇન્દ્રિયો સંયમિત છે, મન શુદ્ધ છે અને બુદ્ધિ એક નિશ્ચયમાં સ્થિર છે—તે તે કલ્યાણમય બ્રહ્મને પામે છે; તેનાથી ઊંચું બીજું નથી.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Mastery over the senses and steadiness of mind and intellect prevent the inner ‘fires’ of sensory craving from burning the mind; such inner discipline culminates in attaining the highest good—Brahman—beyond which nothing surpasses.
Vāyudeva is instructing the listener in a spiritual-ethical teaching: he describes the ideal disciplined person whose senses and mind are not inflamed by impulses, and he states the फल (result)—attainment of auspicious Brahman.