Shloka 63
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement
Devanagari script
तद् वो हृदि न कर्तव्यं मया बद्धोडयमञ्जलि: । उस अवसरपर मुझसे भला या बुरा जो कुछ भी कृत्य हो गया, उसे आपलोग अपने मनमें न लावें। इसके लिये मैं आपलोगोंसे हाथ जोड़कर क्षमा-प्रार्थना करता हूँ
Transliteration
tad vo hṛdi na kartavyaṃ mayā baddho ’yam añjaliḥ | asmin avasare mayā bhalaṃ vā pāpaṃ vā yat kiñcid api kṛtaṃ syāt, tat sarvaṃ yuṣmābhiḥ manasi na nidhātavyam; etad-arthaṃ yuṣmān prati aham añjaliṃ baddhvā kṣamā-prārthanāṃ karomi ||
Translation
આ વાતને તમે હૃદયમાં ન રાખશો; હું હાથ જોડીને તમારી સામે ઊભો છું. તે પ્રસંગે મારી તરફથી સારું કે નરસું જે કંઈ થયું હોય, તેને મનમાં ન લાવશો. તેથી જ હું જોડેલા હાથથી ક્ષમા માગું છું.
Word by Word
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वःof you (all)
वः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Plural
हृदिin (your) heart/mind
हृदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहृद्
FormNeuter, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कर्तव्यम्should be done/should be kept (in mind)
कर्तव्यम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formgerundive (tavya), Neuter, Nominative, Singular, obligation/necessity
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
बद्धःbound/held (together)
बद्धः:
TypeVerb
Rootबन्ध्
Formpast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
उद्यम्effort/act of raising (hands)
उद्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootउद्यम
FormMasculine, Accusative, Singular
अञ्जलिःfolded hands (añjali)
अञ्जलिः:
Karta
TypeNoun
Rootअञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes