Shloka 126
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
Devanagari script
वर्षाचरो<स्तु भृतको राज्ञश्नास्तु पुरोहित: । अयाज्यस्य भवेदृत्विग् बिसस्तैन्यं करोति यः:
Translation
વિશ્વામિત્ર બોલ્યા—જે મૃણાલ (બિસ) ચોરી કરે, તે વર્ષાકાળમાં પરદેશ પ્રવાસી બને; બ્રાહ્મણ થઈને પણ વેતન લઈને કામ કરતો ભૃતક બને; રાજાનું અન્ન ખાવતો પુરોહિત બને; અને યજ્ઞ માટે અયોગ્ય માણસનો પણ ઋત્વિજ બને।
Word by Word
वर्षाचरःone who travels in the rainy season
वर्षाचरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्षाचर
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्तुlet (him) be / may (he) be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative (Vidhi-lin/Loṭ), 3rd, Singular
भृतकःa hired servant; wage-earner
भृतकः:
Karta
TypeNoun
Rootभृतक
FormMasculine, Nominative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
अश्नातुlet (him) eat
अश्नातु:
TypeVerb
Rootअश्
FormImperative (Loṭ), 3rd, Singular
पुरोहितःa royal priest
पुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular
अयाज्यस्यof one who is not fit to be sacrificed for / not eligible for a sacrifice
अयाज्यस्य:
TypeAdjective
Rootअयाज्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
भवेत्should be / might become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
ऋत्विक्a priest officiating at a sacrifice
ऋत्विक्:
Karta
TypeNoun
Rootऋत्विज्
FormMasculine, Nominative, Singular
बिसस्तैन्यम्theft of lotus-fibres (mr̥ṇāla)
बिसस्तैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootबिसस्तैन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
करोतिdoes; commits
करोति:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent (Laṭ), 3rd, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
विश्वामित्र उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes