Shloka 32
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
जिन्होंने पुण्य तीर्थोमें गोता लगानेके लिये श्रम--प्रयत्न किया है
bhīṣma uvāca | ye puṇya-tīrtheṣu nimajjanārthaṃ śrama-prayatnaṃ kṛtavantaḥ, veda-mantroccāraṇa-pūrvakam anekān yajñān anuṣṭhāya avabhṛtha-snānaṃ kṛtavantaḥ; ye krodha-rahitāś cañcalatā-rahitāḥ kṣamāśīlā mano-nigrahavantaḥ jitendriyāḥ sarva-bhūta-hitaiṣiṇaś ca, tān eva brāhmaṇān śrāddhe nimantrayitavyān || eteṣu dattam akṣayyam ete vai paṅkti-pāvanāḥ | ime pare mahā-bhāgā vijñeyāḥ paṅkti-pāvanāḥ ||
ભીષ્મે કહ્યું—જેઓ પુણ્ય તીર્થોમાં સ્નાન કરવા માટે શ્રમ અને પ્રયત્ન કરી ચૂક્યા છે, જેઓ વેદમંત્રોના ઉચ્ચારપૂર્વક અનેક યજ્ઞોનું અનુષ્ઠાન કરીને અવભૃથ-સ્નાનથી તેમનું સમાપન કરે છે; જેઓ ક્રોધરહિત, ચંચળતારહિત, ક્ષમાશીલ, મનને વશમાં રાખનાર, જીતેન્દ્રિય અને સર્વ પ્રાણીઓના હિતૈષી છે—એવા બ્રાહ્મણોને જ શ્રાદ્ધમાં આમંત્રિત કરવા જોઈએ. આવા પુરુષોને આપેલું દાન અક્ષય બને છે, કારણ કે તેઓ પંક્તિ-પાવન છે—ભોજનપંક્તિને પવિત્ર કરનાર. તેમના સિવાય પણ અન્ય મહાભાગ્યશાળી પંક્તિ-પાવન બ્રાહ્મણો છે; તેમને પણ આ રીતે જ યોગ્ય માનવા જોઈએ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In śrāddha, the worthiness of invitees matters: those who combine Vedic-ritual accomplishment with ethical virtues—non-anger, steadiness, forgiveness, self-restraint, sense-control, and universal benevolence—make the offering ‘akṣayya’ (inexhaustible in merit) and are called paṅkti-pāvanas, purifying the entire dining line.
Bhishma is instructing (as a dharma-teacher) on the proper conduct of śrāddha rites, specifically identifying the kinds of Brahmins who should be invited and explaining why gifts to them yield enduring spiritual results.