Shloka 3
Śrāddha-dvija-parīkṣā: Paṅkti-dūṣa and Paṅkti-pāvana (श्राद्धे द्विजपरीक्षा—पङ्क्तिदूष-पङ्क्तिपावन)
Devanagari script
भीष्म उवाच शृणुष्वावहितो राजन् श्राद्धकर्मविधिं शुभम् धन्यं यशस्यं पुत्रीयं पितृयज्ञं परंतप,भीष्मजी बोले--शत्रुओंको संताप देनेवाले नरेश! तुम श्राद्ध-कर्मके शुभ विधिको सावधान, होकर सुनो। यह धन, यश और पुत्रकी प्राप्ति करानेवाला है। इसे पितृयज्ञ कहते हैं
Translation
ભીષ્મે કહ્યું—પરંતપ રાજન્! સાવધાન થઈ શ્રાદ્ધકર્મની શુભ વિધિ સાંભળો. તે ધન, યશ અને પુત્રપ્રાપ્તિ આપનારી છે; તેને પિતૃયજ્ઞ કહે છે।
Word by Word
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
आवहितःattentive, focused
आवहितः:
TypeAdjective
Rootआवहित
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
श्राद्धकर्मविधिम्the procedure of the śrāddha-rite
श्राद्धकर्मविधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्राद्धकर्मविधि
FormMasculine, Accusative, Singular
शुभम्auspicious
शुभम्:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Accusative, Singular
धन्यम्bringing prosperity/merit
धन्यम्:
TypeAdjective
Rootधन्य
FormMasculine, Accusative, Singular
यशस्यम्bringing fame
यशस्यम्:
TypeAdjective
Rootयशस्य
FormMasculine, Accusative, Singular
पुत्रीयम्bestowing sons/offspring
पुत्रीयम्:
TypeAdjective
Rootपुत्रीय
FormMasculine, Accusative, Singular
पितृयज्ञम्the ancestral sacrifice (pitṛ-yajña)
पितृयज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृयज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes