Shloka 30
Go-dāna-stuti and Ghṛta-Japa
Praise of cow-gift and ghee-centered recitation
इति नृप सतत गवां प्रदाने यवशकलान् सह गोमयै: पिबान: । क्षितितलशयन: शिखी यतात्मा वृष इव राजवृषस्तदा बभूव
iti nṛpa satataṃ gavāṃ pradāne yavaśakalān saha gomayaiḥ pibānaḥ | kṣititalaśayanaḥ śikhī yatātmā vṛṣa iva rājavṛṣas tadā babhūva, nareśvara! |
વૈશંપાયન બોલ્યા—નરેશ્વર! આ રીતે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ યુધિષ્ઠિર સદા ગોદાનમાં તત્પર રહ્યા; ગોમય સાથે જૌના કણો અલ્પાહારરૂપે લેતા, ધરતી પર શયન કરતા અને મન-ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખતા. તેમના મસ્તક પર જટાઓ વધવા લાગી; તે સમયે તેઓ જાણે ધર્મસ્વરૂપ, રાજવૃષભ સમા તેજસ્વી બન્યા.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal dharma expressed through sustained charity (especially go-dāna) and personal austerity: a ruler’s moral authority is strengthened by self-restraint, simplicity, and commitment to giving rather than indulgence.
Vaiśaṃpāyana describes Yudhiṣṭhira’s disciplined way of life during this period: he is continually engaged in donating cows, eats only scant barley (even with cow-dung, emphasizing extreme simplicity), sleeps on the bare ground, grows matted hair, and is portrayed as shining like Dharma—‘a bull among kings.’