Shloka 49
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
गोभिश्व समनुज्ञात: सर्वत्र च महीयते । यस्त्वेतेनैव कल्पेन गां वनेष्वनुगच्छति
gobhiś ca samanujñātaḥ sarvatra ca mahīyate | yas tv etenaiva kalpena gāṃ vaneṣv anugacchati |
ગાયોની અનુમતિ અને અનુગ્રહ પામીને તે સર્વત્ર પૂજિત થાય છે. પરંતુ જે મનુષ્ય આ જ વિધાન પ્રમાણે વનમાં રહી ગાયોનું અનુસરણ કરે છે, નિઃસ્પૃહ, સંયમી અને શુચિ રહી તૃણ-પર્ણ તથા ગોમય પર જીવન ધારે છે—તેના મનમાં જ્યારે કોઈ કામના રહેતી નથી, ત્યારે તે દેવતાઓ સાથે મારા લોકમાં આનંદપૂર્વક વસે છે; અથવા જ્યાં તેની ઇચ્છા હોય ત્યાંના લોકોમાં જાય છે.
पितामह उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that disciplined, desireless, and pure conduct centered on reverence and service to cows—paired with self-restraint and austerity—leads to honor in this world and auspicious posthumous destinations, culminating in residence in higher realms when desire is extinguished.
In Anuśāsana Parva’s dharma-instruction, Bhīṣma addresses Śatakratu (Indra) and describes the spiritual fruit of a specific observance: living in the forest, following and serving cows, and maintaining strict austerity, which results in divine honor and access to exalted worlds.