Shloka 37
Dāna-Śreṣṭhatā: Abhaya, Anugraha, and the Ethics of Honoring the Worthy (दानश्रेष्ठता: अभय-अनुग्रह-विप्रपूजा)
Devanagari script
कथमेष्यति विप्रत्वं कुलं मे भूगुनन्दन । कश्नचासौ भविता बन्धुर्मम कश्चापि सम्मतः
Transliteration
katham eṣyati vipratvaṁ kulaṁ me bhṛgunandana | kaś cana cāsau bhavitā bandhur mama kaś cāpi sammataḥ ||
Translation
કુશિક બોલ્યો—હે ભૃગુનંદન! મારું કુળ કેવી રીતે વિપ્રત્વ (બ્રાહ્મણત્વ) પ્રાપ્ત કરશે? અને મારા સંબંધીઓમાં એવો કયો—કોઈ માન્ય વંશજ—સૌપ્રથમ બ્રાહ્મણ બનશે?
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
एष्यतिwill attain / will come to
एष्यति:
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलृट् (simple future), 3rd, singular, परस्मैपदम्
विप्रत्वम्Brahminhood
विप्रत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootविप्रत्व
Formneuter, accusative, singular
कुलम्family/lineage
कुलम्:
Karta
TypeNoun
Rootकुल
Formneuter, nominative, singular
मेmy
मे:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formcommon, genitive, singular
भृगुनन्दनO descendant/son of Bhṛgu!
भृगुनन्दन:
TypeNoun
Rootभृगु-नन्दन
Formmasculine, vocative, singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
Formmasculine, nominative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
असौthat person (he)
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसौ (सर्वनाम)
Formmasculine, nominative, singular
भविताwill be
भविता:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (periphrastic future), 3rd, singular, परस्मैपदम्
बन्धुःkinsman/relative
बन्धुः:
Karta
TypeNoun
Rootबन्धु
Formmasculine, nominative, singular
ममof me / my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formcommon, genitive, singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
Formmasculine, nominative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सम्मतःapproved/esteemed
सम्मतः:
TypeAdjective
Rootसम्मत
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
कुशिक उवाच
Characters & Entities
K
KuśikaB
Bhṛgunandana (a Bhṛgu-line sage addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes