Shloka 123
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
Devanagari script
समन््ततः प्रमुदितान् ददर्श सुमनोहरान् । राजाने देखा
Translation
રાજાએ ચારે તરફ અત્યંત પ્રસન્ન અને મનોહર દૃશ્ય જોયું. મનુષ્યો જેવી વાણી બોલતા તોતા અને સારિકાઓ ચહકતી હતી. ભૃંગરાજ, કોયલ, શતપત્ર, કોયષ્ટિ, કુક્કુભ, મોર, કૂકડા, દાત્યૂહ, જીવજીવક, ચકોર, વાનર, હંસ, સારસ અને ચક્રવાક વગેરે મનોહર પશુ-પક્ષીઓ સર્વત્ર આનંદથી વિચરતા હતા.
Word by Word
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
FormAvyaya (adverb)
प्रमुदितान्delighted, joyful
प्रमुदितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रमुदित
FormMasculine, Accusative, Plural
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd person, Singular
सुमनोहरान्very charming, beautiful
सुमनोहरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुमनोहर
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes