Shloka 4
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
पतितस्य तु भार्याया भर्त्रा सुसमवेतया । तथा दत्तकृतौ पुत्रावध्यूदक्ष तथापर:
patitasya tu bhāryāyā bhartṛā susamavetayā | tathā dattakṛtau putrāv adhyūdakṣa tathāparaḥ ||
ભીષ્મે કહ્યું—જો પુરુષ પતિત હોય, છતાં તેની પત્ની પતિ સાથે વિધિપૂર્વક સંયુક્ત રહે, તો દત્તક/નિયોગથી પ્રાપ્ત તથા અન્ય રીતે પ્રાપ્ત પુત્રો પણ, અન્ય સ્વીકૃત પ્રસંગોની જેમ, ઉદક-તર્પણ વગેરે ક્રિયાઓના અધિકારી ગણાય છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse addresses dharma concerning family and ritual continuity: even when the husband is ‘patita’ (fallen), if the marital union is duly maintained, sons recognized through accepted means (including adoption/authorized arrangements) remain qualified for essential ancestral rites such as the udaka-offering.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharmaśāstric norms. Here he clarifies the status of sons and their ritual eligibility in a household where the husband is considered fallen, emphasizing lawful marital association and recognized forms of sonship.