Shloka 6
Vivāha-dharma: Kanyā-pradāna, Śulka, and Pāṇigrahaṇa-niṣṭhā (अनुशासन पर्व, अध्याय ४४)
उत्थातुकामा तु सती विष्टब्धा विपुलेन सा । निगृहीता मनुष्येन्द्र न शशाक विचेष्टितुम्
utthātukāmā tu satī viṣṭabdhā vipulena sā | nigṛhītā manuṣyendra na śaśāka viceṣṭitum ||
નરેન્દ્ર! તે સતી ઊભી થવા ઇચ્છી તેટલામાં જ વિપુલે તેને સ્તબ્ધ કરી દીધી. તેના વશમાં આવી જવાથી તે જરાય હલનચલન કરી શકી નહીં.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between intention and restraint: even a virtuous person’s impulse to act can be checked by a stronger controlling force, underscoring themes of self-control, protection, and the limits placed on action when one is overpowered.
As the woman tries to rise, Vipula intervenes and renders her motionless. Because she is physically restrained, she cannot move at all, and Bhīṣma narrates this to the king.