Shloka 21
Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)
Devanagari script
पड्गुष्वथ च देवर्षे ये चान्ये कुत्सिता नरा: । स्त्रीणामगम्यो लोके5स्मिन् नास्ति कश्चिन्महामुने
Translation
મહામુને દેવર્ષે! જે પંગુ છે અથવા અન્ય જે અત્યંત કૂત્સિત પુરુષો છે, તેમામાં પણ સ્ત્રીઓની આસક્તિ થઈ જાય છે. આ લોકમાં સ્ત્રીઓ માટે કોઈ પુરુષ અગમ્ય નથી.
Word by Word
पङ्गुषुamong the lame
पङ्गुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपङ्गु
FormMasculine, Locative, Plural
अथand/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
देवर्षेO divine seer
देवर्षे:
TypeNoun
Rootदेवर्षि
FormMasculine, Vocative, Singular
येwho/those who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
कुत्सिताःdespicable
कुत्सिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुत्सित
FormMasculine, Nominative, Plural
नराःmen
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Genitive, Plural
अगम्यःinaccessible/unapproachable
अगम्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअगम्य
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिthere is
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
महामुनेO great sage
महामुने:
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes