Shloka 43
Adhyāya 152 — Bhīṣma’s Authorization for Yudhiṣṭhira’s Return to the Capital (नगरप्रवेशानुज्ञा)
न चन्द्रसूर्यों न तरुं पुंनाम्ना या निरीक्षते । भर्त॒वर्ज वरारोहा सा भवेद् धर्मचारिणी
na candrasūryau na taruṁ puṁnāmnā yā nirīkṣate | bhartṛvarja varārohā sā bhaved dharmacāriṇī ||
શ્રી મહેશ્વરે કહ્યું—જે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી પતિ સિવાય ચંદ્ર, સૂર્ય અથવા પુરુષ-નામ ધરાવતા કોઈ વૃક્ષ તરફ પણ નજર ન કરે, તે ધર્મચારિણી ગણાય.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ideal of strict restraint and exclusive marital orientation: a woman is called dharma-practicing when her attention and regard are regulated so that her husband alone is the permitted focus, reflecting a traditional model of strīdharma.
Śrī Maheśvara is describing a normative standard of conduct for a ‘noble lady’ (varārohā), defining dharmic behavior in terms of guarded gaze and exclusivity toward the husband.