Shloka 49
ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिः — Vyuṣṭi (Merit-Outcome) of Honoring Brāhmaṇas: Kṛṣṇa and Durvāsā
Devanagari script
तद् भवानृषिसंघस्य हितार्थ सर्वमादित: । यथा दृष्ट हृषीकेशे सर्वमाख्यातुमहसि
Translation
મુનિઓ બોલ્યા—પ્રભો! તીર્થયાત્રાપરાયણ મુનિઓએ હિમાલય પર્વત પર જે અચિંત્ય આશ્ચર્યનું દર્શન અને અનુભવ કર્યો છે, તે સર્વ તમે આરંભથી જ ઋષિસમૂહના હિતાર્થે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને કહો।
Word by Word
तत्that (matter)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋषि-संघस्यof the assembly of sages
ऋषि-संघस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootऋषि-संघ
FormMasculine, Genitive, Singular
हित-अर्थम्for (their) welfare/purpose of benefit
हित-अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootहित-अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
आदितःfrom the beginning
आदितः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootआदि
यथाas/how
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
हृषीकेशेin/with regard to Hrishikesha (Krishna)
हृषीकेशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहृषीकेश
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
आख्यातुम्to tell, to relate
आख्यातुम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ-ख्या
Formतुमुन् (infinitive)
अर्हसिyou are able/ought (to)
अर्हसि:
Karta
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent (Lat), Second, Singular, Parasmaipada
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes