Shloka 184
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
Devanagari script
हरचरणनिरतमतिना भवितव्यमनार्जवं युगं प्राप्य । संसारभयं न भवति हरभक्तिरसायनं पीत्वा
Translation
કુટિલ કલિયુગ પ્રાપ્ત થયો હોય તોય મનુષ્યે પોતાનું ચિત્ત હર (શંકર) ના ચરણકમળોના ચિંતનમાં લગાવવું જોઈએ. શિવભક્તિરૂપ રસાયણનું પાન કર્યા પછી સંસારનો ભય રહેતો નથી.
Word by Word
हरof Hara (Śiva)
हर:
Sambandha
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
चरणin/at the two feet
चरण:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Dual
निरतengaged/absorbed
निरत:
Karana
TypeAdjective
Rootनिरत (कृदन्त; √रम्)
FormFeminine, Instrumental, Singular
मतिनाwith the mind/understanding
मतिना:
Karana
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
भवितव्यम्it should be / must be
भवितव्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootभवितव्य (कृदन्त; √भू)
FormNeuter, Nominative, Singular
अनार्जवम्crookedness / lack of straightforwardness
अनार्जवम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनार्जव (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
युगम्an age (yuga)
युगम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
TypeIndeclinable
Rootप्राप्य (कृदन्त; √आप् with प्र-)
FormAbsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्)
संसारof worldly existence (saṃsāra)
संसार:
Sambandha
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karta
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
भवतिis/occurs
भवति:
TypeVerb
Root√भू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
हरof Hara (Śiva)
हर:
Sambandha
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
भक्तिdevotion
भक्ति:
Karta
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
रसायनम्elixir/tonic
रसायनम्:
Karma
TypeNoun
Rootरसायन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
TypeIndeclinable
Rootपीत्वा (कृदन्त; √पा)
FormAbsolutive (क्त्वान्त)
Speaker
वासुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Sandhi Notes