Shloka 4
Sāma (Sāntva) and Dāna: The Brāhmaṇa’s Conciliatory Release from a Rākṣasa
Devanagari script
मैत्रेय उवाच निर्दोष निर्मल चैवं वचनं दानसंहितम् । विद्यातपो भ्यां हि भवान् भावितात्मा न संशय:
Translation
મૈત્રેય બોલ્યો—મુને! દાન વિષયે તમે જે વચન કહ્યાં છે તે નિર્દોષ અને નિર્મળ છે, દાનધર્મથી સંયુક્ત છે। વિદ્યાએ અને તપસ્યાએ તમે તમારા અંતઃકરણને સંસ્કારિત કરીને પવિત્ર બનાવ્યું છે—એમાં સંશય નથી।
Word by Word
मैत्रेयःMaitreya
मैत्रेयः:
Karta
TypeNoun
Rootमैत्रेय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular
निर्दोषम्faultless
निर्दोषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिर्दोष
FormNeuter, Accusative, Singular
निर्मलम्pure, spotless
निर्मलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिर्मल
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
वचनम्speech, statement
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
दानसंहितम्connected with/pertaining to gifts (charity)
दानसंहितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदान-संहित
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्यातपोभ्याम्by knowledge and austerity
विद्यातपोभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootविद्या-तपस्
FormNeuter, Instrumental, Dual
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
भावितात्माone whose self/inner being is purified (cultivated)
भावितात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootभावित-आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
मैत्रेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes