Shloka 10
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
तमृषिं द्रष्टमगमत् सर्वास्वन्यासु योनिषु । श्वाविद्वोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्
tam ṛṣiṁ draṣṭum agamat sarvāsv anyāsu yoniṣu | śvāvid-uddhā-varāhāṇāṁ tathaiva mṛga-pakṣiṇām | śvapāka-śūdra-vaiśyānāṁ kṣatriyāṇāṁ ca yoniṣu |
વ્યાસજી બોલ્યા—તે ઋષિના દર્શન માટે ગયો; પરંતુ તે પહેલાં તે અનેક યોનિઓમાં ભટક્યો—શાહી, ગોધા, વરાહ, તેમજ મૃગ અને પક્ષીઓમાં; અને શ્વપાક, શૂદ્ર, વૈશ્ય તથા ક્ષત્રિય—આ યોનિઓમાં પણ. આ રીતે બહુ યોનિઓમાં ભ્રમણ કરીને અંતે તે ક્ષત્રિયકુળમાં જન્મ્યો; અને અમિત તેજસ્વી વ્યાસજીની કૃપાથી તે ઋષિના દર્શન માટે ગયો.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic causality and the long arc of rebirth: a being may traverse many forms of existence, and only after such experience—assisted by the grace of a realized guide like Vyāsa—attains a human birth conducive to seeking sages and higher dharma.
Vyāsa narrates that a person (previously moving through many animal and human social births) is finally born as a Kṣatriya; then, in that life, he goes to meet and behold a particular ṛṣi, implying a turning toward instruction, purification, or resolution of a prior account.