Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 11
मांसभक्षण-दोषाः तथा अहिंसाया माहात्म्यम् | Faults of Meat-Consumption and the Supremacy of Ahiṃsā
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच इत्युक्त्वा तं सुरगुरुर्धर्मराजं॑ युधिष्ठिरम् । दिवमाचक्रमे धीमान् पश्यतामेव नस्तदा
Translation
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—જનમેજય! ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને આ રીતે કહીને પરમ બુદ્ધિમાન દેવગુરુ બૃહસ્પતિ, અમે જોઈ રહ્યા હતા તેમ જ, તે સમયે સ્વર્ગલોકને ચાલ્યા ગયા.
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
सुरगुरुःthe preceptor of the gods (Bṛhaspati)
सुरगुरुः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरगुरु
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजम्Dharmarāja
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
दिवम्to heaven
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (दिव)
FormFeminine, Accusative, Singular
आचक्रमेset out / departed
आचक्रमे:
TypeVerb
Rootक्रम्
FormPerfect, Third, Singular, Atmanepada, आ
धीमान्wise, intelligent
धीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधीमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पश्यताम्of (us) who were watching
पश्यताम्:
TypeVerb
Rootपश्
Formशतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Plural
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नःof us
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes