Shloka 25
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
बाह्लीको नाम राजा स बभूव प्रथित: क्षितौ । निचन्द्रश्नन्द्रवक््त्रस्तु य आसीदसुरोत्तम:
vaiśampāyana uvāca |
bāhlīko nāma rājā sa babhūva prathitaḥ kṣitau |
nicandraḥ candravaktraś ca ya āsīd asurottamaḥ ||
વૈશમ્પાયને કહ્યું—પૃથ્વી પર બાહ્લીક નામનો એક રાજા ઉત્પન્ન થયો, જે રાજાઓમાં પ્રસિદ્ધ હતો. અને ચંદ્ર સમાન સુંદર મુખવાળો, શ્રીસમ્પન્ન અસુરશ્રેષ્ઠ નિચન્દ્ર પણ મનુષ્યલોકમાં નૃપરૂપે જન્મ્યો. આ રીતે કથા દર્શાવે છે કે દૈત્ય-આસુરી પ્રચંડ શક્તિઓ પણ રાજરૂપે માનવજન્મ લે છે; તેથી માત્ર વૈભવ અને યશ જોઈને રાજાનું મૂલ્યાંકન ન કરવું—ધર્મબુદ્ધિથી તેના કર્મ અને આચરણને જ કસોટી બનાવવી.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage cautions that worldly fame and royal power do not necessarily indicate virtue: even Asuric forces can appear in attractive or prestigious human forms. Ethical judgment should rest on conduct aligned with dharma, not on lineage, charisma, or reputation.
Vaiśampāyana continues a catalog-like account describing how powerful Asuras take birth on earth as human kings. In this verse he names Bāhlīka as a renowned king and identifies Nicandra, an eminent Asura with a moonlike face, as appearing among men.