Shloka 246
Jaratkāru’s Marital Compact and Departure (जरत्कारु–जरत्कारुणी संवादः)
Devanagari script
फलपुष्पोदकं नाम प्रतिग्राहयितुं नृपम् तक्षकने कहा--तुमलोग कार्यकी सफलताके लिये राजाके पास जाओ, किंतु तनिक भी व्यग्र न होना। तुम्हारे जानेका उद्देश्य है--महाराजको फल, फूल और जल भेंट करना
Transliteration
phalapuṣpodakaṃ nāma pratigrāhayituṃ nṛpam
Translation
તક્ષકે કહ્યું—“કાર્યસિદ્ધિ માટે તમે રાજા પાસે જાઓ; પરંતુ જરાય વ્યગ્ર ન થશો. તમારો હેતુ—મહારાજને ફળ, ફૂલ અને જળ અર્પણ કરવાનો છે.”
Word by Word
फलपुष्पोदकम्fruit, flowers, and water (as an offering)
फलपुष्पोदकम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल + पुष्प + उदक
FormNeuter, Accusative, Singular
नामnamely / called
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनामन्
प्रतिग्राहयितुम्to cause (someone) to accept / to present (so that it is accepted)
प्रतिग्राहयितुम्:
TypeVerb
Rootप्रति + ग्रह् (धातु: ग्रह्) (णिच् causative: ग्राहयति)
FormInfinitive (Tumun), Parasmaipada (causative base), Non-finite
नृपम्the king
नृपम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Accusative, Singular
तक्षकःTakshaka (the serpent)
तक्षकः:
Karta
TypeNoun
Rootतक्षक
FormMasculine, Nominative, Singular
अकथयत्said / told
अकथयत्:
TypeVerb
Rootकथ् (धातु: कथ्) + अ (augment)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
तक्षक उवाच
Characters & Entities
T
TakṣakaN
nṛpa (the king)P
phala (fruits)P
puṣpa (flowers)U
udaka (water)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes