Shloka 18
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
Devanagari script
सहस्रांशुं ततो विप्र: कृताञज्जलिरुपस्थित: । वसिष्ठो5हमिति प्रीत्या स चात्मानं न्यवेदयत्
Translation
ત્યારે વિપ્ર વશિષ્ઠે બંને હાથ જોડીને સહસ્ર કિરણોથી શોભિત ભગવાન સૂર્યદેવની સમીપ ગયા અને ‘હું વશિષ્ઠ છું’ એમ કહી આનંદપૂર્વક પોતાનો પરિચય નિવેદિત કર્યો।
Word by Word
सहस्रांशुम्the thousand-rayed one (Sun)
सहस्रांशुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्रांशु
FormMasculine, Accusative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Singular
कृताञ्जलिःwith hands joined (in reverence)
कृताञ्जलिः:
TypeAdjective
Rootकृताञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Singular
उपस्थितःhaving approached / having come near
उपस्थितः:
TypeVerb
Rootउप-स्था
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
TypeNoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रीत्याwith joy/affection
प्रीत्या:
Karana
TypeNoun
Rootप्रीति
FormFeminine, Instrumental, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
न्यवेदयत्he informed/introduced (himself)
न्यवेदयत्:
TypeVerb
Rootनि-विद्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
गन्धर्व उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes