Shloka 41
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
Devanagari script
सो<ध्यारोहद् रथवरं तेन च प्रययौ तदा । ततः प्रणेदु: पञ्जाला: प्रह्ृष्ठा: साधु साथ्विति,वह कुमार उसी समय एक श्रेष्ठ रथपर जा चढ़ा, मानो उसके द्वारा युद्धके लिये यात्रा कर रहा हो। यह देखकर पांचालोंको बड़ा हर्ष हुआ और वे जोर-जोरसे बोल उठे, “बहुत अच्छा', “बहुत अच्छा',
Translation
તે કુમાર તે જ ક્ષણે એક શ્રેષ્ઠ રથ પર ચઢ્યો અને જાણે યુદ્ધયાત્રા માટે નીકળ્યો હોય તેમ આગળ વધ્યો. આ જોઈ પાંચાલો અત્યંત હર્ષિત થયા અને ઊંચા સ્વરે બોલી ઊઠ્યા—“સાધુ! સાધુ!”
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अधिupon/onto
अधि:
TypeIndeclinable
Rootअधि
आरोहत्mounted/climbed
आरोहत्:
TypeVerb
Rootआ-रुह्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada
रथवरम्the excellent chariot
रथवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथवर
FormMasculine, Accusative, Singular
तेनwith that/thereby
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्रययौwent forth/departed
प्रययौ:
TypeVerb
Rootप्र-या
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
तदाthen/at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
ततःthereupon/then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
प्रणेदुःshouted/roared
प्रणेदुः:
TypeVerb
Rootप्र-नद्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
पञ्चालाःthe Panchalas
पञ्चालाः:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्चाल
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रहृष्टाःdelighted/overjoyed
प्रहृष्टाः:
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट
FormMasculine, Nominative, Plural
साधुwell!/bravo!
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
साधुwell!/bravo!
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes