Shloka 12
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
उपयाज कृते तस्मिन् गवां दातास्मि ते<र्बुदम् । यद् वा तेडन्यद् द्विजश्रेष्ठ मनस: सुप्रियं भवेत् । सर्व तत् ते प्रदाताहं न हि मेउत्रास्ति संशय:
upayāja kṛte tasmin gavāṃ dātāsmi te 'rbudam | yad vā te 'nyad dvijaśreṣṭha manasaḥ supriyaṃ bhavet | sarvaṃ tat te pradātāhaṃ na hi me 'trāsti saṃśayaḥ ||
“હે ઉપયાજ! તે કર્મ પૂર્ણ થતાં હું તમને એક અર્બુદ ગાયો દાન કરીશ. અથવા, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! તમારા મનને જે બીજું અત્યંત પ્રિય હોય તે બધું હું તમને આપીશ—એમાં મને કોઈ સંશય નથી.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the social-ethical power of dāna (gift-giving) and royal patronage in ritual contexts: a king seeks a desired outcome through a rite and binds himself by a public promise of lavish reward, raising questions about intention—whether gifts are pure generosity or instruments to secure personal aims.
A patron (in context, King Drupada) addresses the Brahmin Upayāja, promising an enormous reward—an arbuda of cows—and any other heart-pleasing gifts once the requested ritual is successfully completed.