Shloka 64
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
पश्यति सम महाबाहुं भीम॑ भीमपराक्रमम् । आर्यकेण च दृष्ट: स पृथाया आर्यकेण च
paśyati sa mahābāhuṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam | āryakeṇa ca dṛṣṭaḥ sa pṛthāyā āryakeṇa ca ||
વૈશંપાયન બોલ્યા—ત્યારે તેણે મહાબાહુ, ભીમપરાક્રમી ભીમને જોયો. એ જ સમયે પૃથાના વંશસંબંધિત વૃદ્ધ નાગ આર્યકે પણ તેને જોયો. વંશજને ઓળખીને આર્યકે તેને છાતી સાથે કસીને આલિંગન આપ્યું અને હર્ષિત થયો. મહાયશસ્વી નાગરાજ વાસુકિ પણ ભીમસેન પર અત્યંત પ્રસન્ન થઈ બોલ્યો—“એના માટે કયું પ્રિય કાર્ય કરવું? તેને ધન, સોનું અને રત્નોના ભંડાર આપવાં શું?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the dharmic ethic of honoring kinship and offering protection and gifts to a worthy guest or relative. Recognition of lineage becomes a basis for care, support, and benevolent action rather than fear or hostility.
Bhīma is seen by the Nāga elder Āryaka and by the Nāga-king Vāsuki. Āryaka, recognizing Bhīma as a descendant connected to Pṛthā’s line, embraces him affectionately. Vāsuki, pleased, asks what favor or gift—wealth, gold, or jewels—should be offered to Bhīma.