Shloka 36
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
Devanagari script
अपत्यं धर्मफलदं श्रेष्ठ विन्दन्ति मानवा: । आत्मशुक्रादपि पृथे मनु: स्वायम्भुवोडब्रवीत्
Translation
“પૃથે! મનુષ્યો પોતાના વીર્ય વિના પણ કોઈ શ્રેષ્ઠ પુરુષના સંબંધથી શ્રેષ્ઠ સંતાન પ્રાપ્ત કરે છે; અને તે સંતાન ધર્મફળ આપનારું બને છે”—એવું સ્વાયંભુવ મનુએ કહ્યું છે.
Word by Word
अपत्यम्offspring, child
अपत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootअपत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
धर्मफलदम्giving the fruit of dharma
धर्मफलदम्:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मफलद
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रेष्ठम्excellent, best
श्रेष्ठम्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormNeuter, Nominative, Singular
विन्दन्तिfind, obtain
विन्दन्ति:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
मानवाःmen, humans
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Plural
आत्मशुक्रात्from one's own semen/seed
आत्मशुक्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootआत्मशुक्र
FormNeuter, Ablative, Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पृथेO Prthā (Kuntī)
पृथे:
TypeNoun
Rootपृथु/पृथिवी (पृथा)
FormFeminine, Vocative, Singular
मनुःManu
मनुः:
Karta
TypeNoun
Rootमनु
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वायम्भुवःSvāyambhuva (self-born, epithet of Manu)
स्वायम्भुवः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वायम्भुव
FormMasculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes