Shloka 18

योगान्तरायाः, औपसर्गिकसिद्धयः, परवैराग्येन शैवप्रसादः

Devanagari script

सर्वत्र सर्वदा ज्ञानं प्रतिभानुक्रमेण तु श्रवणात्सर्वशब्दानाम् अप्रयत्नेन योगिनः

Transliteration

sarvatra sarvadā jñānaṃ pratibhānukrameṇa tu śravaṇātsarvaśabdānām aprayatnena yoginaḥ

Translation

યોગી માટે સર્વત્ર સર્વદા જ્ઞાન પ્રતિભાના ક્રમશઃ ઉદ્ઘાટનથી પ્રગટે છે; અને માત્ર શ્રવણથી જ સર્વ શબ્દોના અર્થ પ્રયત્ન વિના સમજાય છે. આ શૈવયોગજન્ય સિદ્ધિ પાશોને શિથિલ કરી પશુને સંસારબંધનથી મુક્ત કરીને મનને પતિ-શિવ તરફ પ્રવૃત્ત કરે છે।

Word by Word

• सर्वत्र: everywhere

• सर्वदा: always

• ज्ञानम्: knowledge, gnosis

• प्रतिभा: intuitive illumination

• अनुक्रमेण: in sequence, progressively

• तु: indeed

• श्रवणात्: from hearing, by listening

• सर्वशब्दानाम्: of all words (and their import)

• अप्रयत्नेन: without effort

• योगिनः: of the yogin

Speaker

Suta Goswami (narrating the Purana to the sages of Naimisharanya)

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It links Shiva-bhakti and Shaiva yoga with inner purification: when the pashu approaches Pati through disciplined practice, knowledge becomes spontaneous, supporting steadiness in linga-puja and contemplation of Shiva beyond mere ritual.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

Shiva-tattva is implied as the source of pratibhā (luminous awareness). As bondage (pāśa) thins, the yogin participates in that clarity, where understanding arises effortlessly and pervades all places and times.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

A Shaiva yogic siddhi associated with deep śravaṇa (reverent listening) and sustained practice leading to pratibhā—intuitive, progressive insight—characteristic of Pāśupata-oriented discipline.