Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Prākṛta-pralaya, Pratisarga Doctrine, and the Ishvara-Samanvaya of Yoga and Devotion

एनमेके वदन्त्यग्निं नारायणमथापरे / इन्द्रमेके परे विश्वान् ब्रह्माणमपरे जगुः

enameke vadantyagniṃ nārāyaṇamathāpare / indrameke pare viśvān brahmāṇamapare jaguḥ

કેટલાક તેને અગ્નિ કહે છે, બીજા તેને નારાયણ કહે છે. કેટલાક ઇન્દ્ર કહે છે, કેટલાક તેને વિશ્વરૂપ કહે છે, અને અન્ય તેને બ્રહ્મા કહી ગાય છે.

enamhim/this one
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ekesome (people)
eke:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
vadantisay/call
vadanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formलकारः लट् (Present), पुरुषः प्रथम (3rd), वचनम् बहुवचन (Plural), परस्मैपदम्
agnimAgni
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
nārāyaṇamNārāyaṇa
nārāyaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
athaand/then
atha:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (conj./particle: sequence)
apareothers
apare:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
indramIndra
indram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ekesome
eke:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
pareothers
pare:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
viśvānall (the gods)/the universals (as all)
viśvān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
brahmāṇamBrahmā
brahmāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahmā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
apareothers
apare:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
jaguḥsang/declared
jaguḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgai (धातु)
Formलकारः लिट् (Perfect), पुरुषः प्रथम (3rd), वचनम् बहुवचन (Plural), परस्मैपदम्

Lord Kurma (Vishnu) teaching in a syncretic Shaiva-Vaishnava frame

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

A
Agni
N
Narayana
I
Indra
V
Vishva (the Universe)
B
Brahma

FAQs

It presents one Supreme Reality spoken of through multiple divine names and cosmic functions, implying that the one Self/Ishvara is grasped differently by different traditions while remaining essentially one.

The verse supports a contemplative discipline of ekatva-darśana (seeing oneness): the yogin steadies the mind by recognizing that diverse deities and cosmic powers are expressions of a single Ishvara—an orientation consistent with Pāśupata-influenced devotion and inner concentration.

By allowing multiple supreme designations (including Nārāyaṇa and cosmic totality) without contradiction, it aligns with the Kurma Purana’s synthetic stance: sectarian names differ, but the supreme Lord is one—supporting Shiva–Vishnu non-opposition in essence.